Page 41 - 5590
P. 41
34
ขอ้ หำ้ มและข้อควรระวังในกำรรกั ษำด้วยเคมบี ำบดั
1. ห้ามใช้ในขณะที่ผู้ป่วยได้รับยากดภูมิคุ้มกัน ภาวะเม็ดเลือดขาวต่า หรือขณะมีการติดเช้ือ
เกิดขึ้นในรา่ งกาย
2. หา้ มใช้ภายหลงั ทาการผ่าตัดในกรณีทแ่ี ผลยังไมห่ ายดี เนือ่ งจากอาจทาใหก้ ารหายของแผล
ช้าลง ควรใหย้ าภายหลงั การผา่ ตัดอยา่ งนอ้ ย5 – 7 วนั
3. ในผู้ป่วยที่ตับ ไต เสื่อมหน้าท่ี เน่ืองจากยาหลายชนิดจะถูก Metabolized ท่ีตับและขับ
ออกมาทางไต อาจทาใหเ้ กดิ การค่ังค้างของยาในร่างกาย เปน็ ผลใหเ้ กดิ อาการขา้ งเคียงได้
4. ห้ามใช้ในรายท่ีหลงั ได้รับการรังสีแล้วเกิดกดการทางานของไขกระดูก ยาเคมีบาบัด จะทา
ใหเ้ กิดอาการรนุ แรงมากขนึ้ ควรให้เคมีบาบัด หลงั การใชร้ งั สีรกั ษาประมาณ 3 – 4 สปั ดาห์
5. ในสตรีต้ังครรภ์ ทารกในครรภ์อาจเกิดอันตรายได้จากการได้รับยา ซ่ึงมีผลต่อการ
เจรญิ เตบิ โตของทารกในครรภ์ อายุครรภ์เดือนแรกจะมีอตั ราเสี่ยงสูง
6. ในรายท่ีเกิดการกดการทางานของไขกระดูกจากยาเคมีบาบัด แพทย์อาจต้องปรับขนาด
ของยา หรอื ระยะเวลาของการรกั ษาออกไปจนกว่าระดบั ของเม็ดเลือดจะอยู่ในเกณฑ์ปกติ
7. ในรายท่ีมปี ระวัตกิ ารแพต้ อ่ ยาเคมีบาบัดชนิดน้นั มาก่อน
ผลข้ำงเคยี งของยำเคมบี ำบดั
ยาเคมีบาบัดส่วนใหญ่ออกฤทธิ์ได้ดีในเน้ือเย่ือที่มีการแบ่งตัวมาก เซลล์มะเร็งเป็นเซลล์ที่มี
การแบ่งตวั มากจึงถูกทาลาย และเซลล์ปกติบางส่วนของร่างกายท่ีมีการแบ่งตวั มากก็จะถูกทาลายไป
ด้วย ได้แก่ เซลล์ไขกระดูก เซลล์เย่ือบุทางเดินอาหาร รังไข่ อัณฑะ รากผม เป็นต้น แต่ภายหลัง
หยุดยาแลว้ มักกลับฟนื้ คืนได้ใหม่ ผลขา้ งเคยี งของยาเคมีบาบดั ทพ่ี บแบ่งไดต้ ามระดับดังต่อไปน้ี
1. ระบบทำงเดนิ อำหำร
1.1 คลื่นไส้ อาเจยี น (Nausea and vomiting) เป็นอาการท่ีพบไดเ้ สมอ โดยเกิดข้ึน
เมื่อศูนย์ควบคุมการอาเจียนถูกกระตุ้น ความรุนแรงของการคล่ืนไส้อาเจียนข้ึนอยู่กับชนิด ขนาดของ
ยา ระยะความถี่ รวมทง้ั วิธกี ารบริหารยา
1.2 ท้องเสีย (Diarrhea) เกิดจากยาเคมีบาบัดทาลาย Epithelium cell ของ Villi
และ Microvilli ของลาไส้เล็ก
1.3 อาการท้องผูก (Constipation) การถ่ายอุจจาระลาบาก มักเกิดจากการได้รับ
ยาเคมีบาบัดกลุ่ม Vinca alkaloids ซ่ึงมีผลต่อระบบประสาทและกล้ามเน้ือทาให้ลดการบีบตัวของ
ลาไส้
1.4 การอักเสบของช่องปาก (Stomatitis or Mucositis) เกิดจากยาเคมีบาบัด
ทาลายและรบกวนการเจรญิ เตบิ โตของเซลลเ์ ยื่อบปุ ากมดลูก
