Page 43 - 5590
P. 43
36
5. พิษตอ่ ระบบทำงเดนิ ปัสสำวะ (Genitourinary toxicity)
ภาวะการอกั เสบหรือมเี ลือดออกในกระเพาะปัสสาวะ พบประมาณ รอ้ ยละ 10 ของ
ผู้ป่วยที่ได้รับยา Cyclophosphamide ส่วน Methotrexate และ Cisplatin ทาให้ไตเส่ือมสภาพได้
หรืออาจเกิดจากการท่ีเซลล์มะเร็งถูกทาลายด้วยยาเคมีบาบัดทาให้เกิดกรดยูริคในเลอื ดสูง กรดยูริคที่
สูงขน้ึ จะตกผลกึ ในทอ่ ไตทาใหเ้ กดิ ไตวายได้
6. พษิ ตอ่ ปอด (Pulmonary toxicity)
พบได้ไม่บ่อยนัก ยาในกลุ่ม Methotrexate, Cytarabine, Procarbazine และยาก
ลุ่ม Alkyating agents ทาให้เกิดผลเสียต่อปอดได้ ยา Bleomycin ทาให้เกิด Pulmonary fibrosis
ไดบ้ อ่ ย โดยเฉพาะในผู้ปว่ ยซึ่งไดร้ ับ Bleomycin จานวนมากกวา่ 400units ข้นึ ไป
7. Vascular and hypersensitivity reaction
ที่รุนแรงท่ีสุดคือ การเกิด Anaphylaxis พบได้บ่อยในกรณีใช้ L-asparaginase,
Taxol ส่วนยาอ่ืนๆ ที่ทาให้เกิดภาวะน้ีได้แก่ Cyclophosphamide, Doxorubicin, Cisplatin, High
dose Methotrexate, Bleomycin และ Etoposide
8. พษิ ต่อระบบสืบพนั ธ์ุ
ในเพศหญิงยาเคมบี าบัดอาจมีผลทาให้ประจาเดือนมาไมป่ กตหิ รอื ขาดประจาเดือน
ขณะได้รับการรักษา ส่วนในเพศชาย อาจทาใหเ้ ป็นหมันชั่วคราวขณะรบั การรักษา เพราะยาสว่ นใหญ่
ทาให้จานวนและการเคล่ือนไหวของสเปิร์มลดลง การเปลี่ยนแปลงน้ีมกั จะหายไปภายหลงั การหยุด
การรกั ษาประมาณ 18 - 24 เดือน
9. ผมรว่ ง (Alopecia)
ยาเคมีบาบัดหลายชนิดมีผลต่อการงอกของเส้นผม โดยยับย้ังการแบ่งตัวของ
Metric cells ใน bulb ของรากผม โดยทาลาย DNA ของเซลลต์ ้นตอ ทาให้รากผมฝ่อลบี และอ่อนแอ
ผมจะหลุดร่วงต้ังแตโ่ คนเส้นผม ปริมาณของผมท่ีร่วง ข้ึนอยู่กับชนิด ขนาด และวธิ ีการบรหิ ารยา และ
มกั เกดิ ช่วั คราว เมอื่ จบการรกั ษาดว้ ยเคมีบาบัด ผมจะงอกข้นึ มาใหม่ อาจมกี ารเปล่ียนแปลงของสีและ
ลักษณะของเสน้ ผมได้
10. กำรเปลย่ี นแปลงต่อผิวหนงั และเล็บ (Cutaneous reaction)
เป็นปฏิกิริยาของยาเคมีบาบัดที่มักพบได้โดยท่ัวไป เนื่องจากการถูกทาลายของ
basal cell ของหนังกาพร้า นอกจากน้ีอาจเกิดบริเวณที่ให้ยาเคมีบาบัด การเปล่ียนแปลงของผิวหนัง
ทีพ่ บได้มีดังน้ี
- Transient erythema, Urticarial อาจเกิดเฉพาะท่ีหรือท่ัวร่างกาย มักเกิด
ภายหลังไดร้ บั ยาเคมีบาบดั หลายชั่วโมง
- Hyper pigmentation เกิดจากยาเคมีบาบัดไปกระตุ้นการเพ่ิมของระดับ
Melanin stimulating hormone พบได้บริเวณเล็บ เยื่อบุช่องปาก ผิวหนังทั่วไป แนวของเส้นเลือด
