Page 21 - CPG มะเร็งปากมดลูก

แนวทางการปอ? งกันและรกั ษามะเร็งปากมดลูก 15

3) ในกรณีที่พบเลอื ดหรือการอกั เสบ หรอื มี air-drying artifact ใหต? รวจซำ้ ใน 1 ป?
2.ในกรณีทเี่ ป?น “unsatisfactory for evaluation”

2.1 หากเกิดจากการมีจำนวน squamous cells น?อยกว?าท่ี Bethesda System 2014
กำหนดว?าเพียงพอต?อการแปลผล คือ < 8,000-12,000 เซลล? จาก conventional Pap
smear หรือ < 5,000 เซลล? จาก liquid-based cytology ควรทำการตรวจซ้ำภายใน
8-16 สัปดาห?

2.2 หากเกิดจากคุณภาพของเซลล?ไม?เหมาะสมในการตรวจ เช?น มีการอักเสบติดเช้ือให?ทำ
การรักษาตามสาเหตุ แล?วตรวจซ้ำใน 8-16 สัปดาห? ถ?าผลการตรวจซ้ำยังคงเป?น
unsatisfactory smear จากเลือด การอักเสบ หรือมีลักษณะของเนื้อเย่ือตาย (necrosis)
ใหส? ง? ตรวจ colposcopy

2.3 หากมีผลตรวจพบเชื้อเอชพีวีกล?ุมความเสี่ยงสูงร?วมด?วยจากการตรวจ co-testing ให?ทำ

การดูแล ดงั นี้

• หากตรวจพบเอชพวี ี สายพันธ?ุ 16 หรือ 18 ใหส? ง? ตรวจ colposcopy

• หากตรวจพบเอชพีวีกล?ุมความเสี่ยงสูงท่ีมิใช?สายพันธ?ุ 16 หรือ 18 อาจส?งตรวจ

colposcopy หรือทำการตรวจเซลล?วทิ ยาซำ้ ภายใน 8-16 สัปดาห(? 5)

การตรวจปากมดลูกด?วยน้ำส?มสายชู (Visual Inspection with Acetic Acid, VIA)(3,15-20)

การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกโดยวิธี VIA เป?นการตรวจโดยใช?สารละลาย acetic acid เจือจาง
ร?อยละ 3-5 ชโลมลงบนปากมดลูกนาน 1 นาที แล?วสังเกตดูการเปล่ียนแปลงของการเกิดฝ?าขาวบนเย่ือบุ
ปากมดลูก (acetowhite epithelium) ซึ่งสามารถรู?ผลได?ทันที นอกจากน้ันหากพบว?ามีข?อบ?งช้ีในการรักษา
ก็สามารถทำการรักษาโดยการจี้เย็น (cryotherapy) โดยใช? double freeze technique ในรูปแบบ single-
visit approach (SVA) ได? อย?างไรก็ตามการตรวจ VIA นั้น ไม?สามารถทำการประเมินรอยโรคที่อยู?ลึกภายใน
cervical canal ได? จึงมีความเหมาะสมเฉพาะในรายท่ีเห็น squamo-columnar junction (SCJ) ครบชัดเจน
เท?าน้ัน ป?จจุบันการตรวจ VIA ได?รับการยอมรับให?เป?นอีกทางเลือกหน่ึงในกระบวนการตรวจคัดกรองมะเร็ง
ปากมดลูกในพื้นท่ีที่มีทรัพยากรจำกัด (low-resource settings) โดยเฉพาะในพ้ืนที่ที่การดำเนินการตรวจคัด
กรองโดยเซลล?วิทยาไม?สามารถเชื่อมโยงกับการรักษาได?อย?างมีประสิทธิผลและ/หรือมีความครอบคลุมต่ำกว?า
เปา? หมายการตรวจ VIA ควรทำโดยบคุ ลากรทไ่ี ด?รบั การฝ?กอบรมทางด?านนม้ี าโดยเฉพาะ

ในป?จจุบันกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุขร?วมกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห?งชาติ (สปสช.)

ยอมรบั ให?ใช?วิธีการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกโดยวิธี VIA และการรักษาโดยวิธีจ้ีเย็นในสตรีอายุ 30-45 ป?

ท่ีตรวจปากมดลกู แล?วมองเห็น SCJ ชดั เจน โดยการแปลผลการตรวจเป?น 3 กลม?ุ ไดแ? ก?

1. สงสัยเป?นมะเร็ง (suspicious for cancer) แนะนำให?ส?งต?อผู?ป?วยไปโรงพยาบาลชุมชน (รพช.)
โรงพยาบาลทั่วไป (รพท.) หรอื โรงพยาบาลศูนย? (รพศ.) ท่ีมีศกั ยภาพ ท่เี ปน? เครือข?ายเพื่อการตรวจวินิจฉัยและ
รกั ษาต?อไป