Page 86 - CPG มะเร็งปากมดลูก
P. 86
80 แนวทางการปอ? งกนั และรกั ษามะเรง็ ปากมดลูก
การตรวจตดิ ตามผูป? ?วยหลังการรกั ษา
การติดตามการรักษาเป?นส?วนหน่ึงของกระบวนการดูแลผู?ป?วยมะเร็งหลังได?รับการรักษาปฐมภูมิ
แล?ว โดยทีมแพทย?พยาบาลและบุคลากรทางสาธารณสุข เช?น นักจิตวิทยา หรือนักโภชนาการ ต?างก็มีส?วน
เก่ียวข?องในการติดตามผ?ูป?วยหลังการรักษา ในช?วงแรกของการติดตามมักจะกระทำโดยทีมแพทย?เฉพาะทาง
จนแน?ใจว?าผ?ูป?วยปลอดภัย จึงจะพิจารณาให?มีการติดตามโดยแพทย?ท่ัวไปได? ช?วงเวลาเฉลี่ยของการกลับเป?นซ้ำ
อยู?ระหว?าง 7- 36 เดอื น หลังการรักษาปฐมภูมคิ รบแล?ว ซ่งึ ในระหวา? งการติดตามใกล?ชดิ จะทำในช?วง 2-3 ปแ? รก(1)
วตั ถุประสงคส? ำคญั ของการตรวจตดิ ตามผูป? ว? ยหลงั จากการรกั ษาปฐมภมู คิ รบแลว? เพ่ือ (1,3)
1. ประเมินผลการรกั ษา
2. ตรวจหารอยโรคท่ีกลับเปน? ซำ้ รอยโรคทีเ่ กดิ ขึน้ ใหม? ตั้งแต?ผป?ู ?วยยังไม?มีอาการ เพื่อวางแผนการ
ดูแลรกั ษาทีเ่ หมาะสม
3. ตรวจหาภาวะแทรกซ?อนและใหก? ารรกั ษา
4. สรา? งความมั่นใจ คลายความวิตกกงั วลให?กับผปู? ?วยเกย่ี วกับผลการรักษา
วิธตี รวจตดิ ตามมะเรง็ ปากมดลูกหลงั การรักษา ประกอบด?วย (1-3)
การให?คำแนะนำ โดยการให?ความรู?เก่ียวกับอาการและอาการแสดงที่สัมพันธ?กับการเกิดซ้ำ การ
ปฎิบัติตัวในชีวิตประจำวัน เช?น การออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก หยุดสูบบุหร่ี และการให?สุขศึกษาด?านเพศ (การใช?
อุปกรณ?ขยายช?องคลอด สารหล?อลนื่ โดยเฉพาะในผ?ปู ?วยท่ไี ด?รับการรกั ษาด?วยการฉายแสง) รวมถึงการดูแลสขุ ภาพ
ดา? นวยั ทอง
การซักประวัติ ได?แก? เลือดออกผิดปกติทางช?องคลอด ปวดท?อง ปวดหลัง ปวดขา ขาบวม
หายใจลำบาก แนน? ทอ? ง หน้ำหนักลด ออ? นเพลยี เป?นตน?
การตรวจร?างกาย ตรวจภายใน ตรวจทางทวารหนัก ประเมินร?างกายตามระบบต?าง ๆ อย?าง
ครบถ?วน และตรวจประเมนิ ช?องคลอด ปากมดลกู ดว? ยการใส? speculum รว? มกับการตรวจคลำสองมือและตรวจ
ทางทวารหนัก (bimanual palpation and recto-vaginal examination) เพ่ือประเมินรอยโรคบริเวณ
parametrium และ pelvic sidewall แนะนำให?ทำในผปู? ?วยทกุ ราย
การเก็บส?งตรวจทางเซลล?วิทยา(1-3) (conventional Pap smear or liquid-based cytology)
ของชอ? งคลอด (vaginal vault) หรือปากมดลกู หรือ HPV testing พบว?าการตรวจเซลล?วิทยามีประโยชนใ? นการตรวจ
ติดตามรอยโรคก?อนระยะมะเร็ง หรือกลุ?มผู?ป?วยภูมิคุ?มกันบกพร?อง สำหรับผู?ป?วยมะเร็งปากมดลูกที่ได?รับการรักษา
ปฐมภูมิครบแล?ว ไม?พบว?ามีข?อมูลเชิงประจักษ?ที่ได?ประโยชน?ในการส?งตรวจเพ่ือช?วยวินิจฉัยการกลับเป?นซ้ำของรอย
โรคในผป?ู ?วยที่ไมม? ีอาการ และมีขอ? จำกัดในด?านความแมน? ยำในการวินิจฉยั ในกล?ุมผปู? ว? ยที่ไดร? บั การรกั ษาด?วยการฉาย
แสงมาแลว? สำหรบั ผู?ป?วยทไ่ี ด?รับการรกั ษาเชิงอนรุ ักษภ? าวะเจรญิ พันธุ? (fertility-sparing treatment) พบว?าการตรวจ
เซลลว? ทิ ยาร?วมกบั HPV testing มีประโยชนใ? นการตรวจตดิ ตาม หลังการรกั ษา 6-12 เดือน และ 24 เดอื น(3)
