Page 13 - CPG endometrial cancer
P. 13

ความร้พู ้นื ฐานของยีนต้านมะเร็ง BRCA1 และ BRCA2

และก่อให้เกิดการแตกหักแบบ DSB ความเสียหาย                  ลกั ษณะทางคลนิ ิกของ HBOC
ต่อ genome ประเภทนี้เป็นอันตรายต่อเซลล์                          ผู้ป่วยอาจมาพบแพทย์เพราะมีประวัติหรือ
เนื่องจาก genome เกิดความไม่เสถียร (genome
instability) ได้มาก ไม่สามารถสร้างสาย DNA ใหม่             ไดร้ ับการวนิ ิจฉัยว่าเป็น มะเรง็ เต้านมหรอื มะเร็งรังไข่
เมอื่ เซลลม์ กี ารแบ่งตัวได้ และมีผลใหเ้ ซลล์ตาย เซลล์     ร่วมกับลักษณะทางคลินิกอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือ
มักรีบซ่อมแซม DSB ที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดย              มากกว่า ดงั นี้
อาศัยกลไกหลัก ได้แก่ HDR ที่ใช้ homologous
sequence ข อ ง sister DNA strand จ า ก อี ก                   1. เปน็ มะเร็งเต้านมเมอื่ อายุนอ้ ยกว่า 50 ปี
chromosome หนึ่งที่ยังปกติอยู่เป็นแม่แบบในการ                 2. เป็นมะเร็งเต้านมชนิด triple negative
ซ่อมแซมสาย DNA ส่วนที่ถูกทำลาย มีโปรตีนใน                  (triple negative breast cancer; TNBC)
BRCA complex ที่มีส่วนเกี่ยวข้องคือ FANCA,                    3. เป็นมะเร็งเต้านมหลายตำแหน่งหรือเป็น
FANCB, FANCC, BRCA1, BRCA2, FANCD2, FANCE,                 มะเร็งเตา้ นมทงั้ สองขา้ ง
FANCF, FANCG, FANCI, BRIP1, FANCL, FANCM,                     4. เปน็ มะเรง็ เต้านมในผู้ชาย
PALB2, SLX4, RAD51C และ XPF นอกจากนี้ยังมี                    5. เป็นมะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ในคน
โปรตีนอื่นที่ทำงานร่วมด้วย เช่น NBS1, MRE11,               เดยี วกัน
RAD50 และ RPA เป็นต้น อีกกลไกหนึ่ง คือ non-                   6. มีประวัติการเป็นมะเร็งเต้านม/รังไข่ และ
homologous end joining (NHEJ) ซึ่งไม่ต้องใช้สาย            มะเร็งตับอ่อนในคนเดียวกนั
DNA เป็นแม่แบบ แต่เป็นวิธีซ่อมแซมที่มีความ                    7. มีประวัติการเป็นมะเร็งเต้านมอย่างน้อย 3 คน
ผิดพลาดสูง มีผลให้เกิดการกลายพันธุ์ของยีนใน                ในครอบครัวหรือประวัติการเป็นมะเร็งเต้านมอายุ
ตำแหน่งที่ซ่อมแซมได้ง่าย เมื่อโปรตีน BRCA1 และ             น้อยกว่า 50 ปี อยา่ งนอ้ ย 1 คนในครอบครัว
BRCA2 หรือโปรตีนอื่น ๆ ใน BRCA complex เสีย                   8. มีประวัติการเป็นมะเร็งรังไข่หรือมะเร็งตับอ่อน
หน้าที่มีผลให้สาย DNA ที่แตกหักต้องซ่อมแซมด้วย             อยา่ งน้อย 1 คนในครอบครวั
NHEJ แทน จึงมีการกลายพันธุ์ในตำแหน่งที่ซ่อม
ผิดพลาดได้บ่อยและสะสมอยู่ในเซลล์ ความผิดปกติ                    ลักษณะทางคลินิกของมะเร็งเต้านมและ
เหล่านี้อาจเกิดขึ้นกับยีนกลุ่ม oncogene หรือ               มะเร็งรังไข่ นอกเหนือจากอายุเมื่อเริ่มเป็นและการ
tumor suppressor gene อื่น และส่งเสริมให้เกิด              เป็นมะเร็งหลายตำแหน่งแล้ว ผู้ป่วย HBOC มี
มะเร็งข้ึน                                                 อาการและอาการแสดงทางคลนิ ิกไม่แตกตา่ งจากมะเร็ง
                                                           เต้านมและมะเร็งรงั ไข่ทั่วไป ลักษณะทางพยาธิวิทยา
                                                           ซึ่งพบบ่อยในผู้ป่วย HBOC ได้แก่ มะเร็งเต้านมชนิด
                                                           TBNC ผู้ป่วย HBOC ซึ่งมีการกลายพันธุ์ของยีนก่อ
                                                           โรค มีความเส่ียงต่อการเกดิ โรคมะเรง็ ชนดิ ต่าง ๆ

                                                        4
   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18