Page 33 - 5590

26

2. รังสีแกมม่า (Gamma rays หรื X-rays) เกิดจากการสลายตัวของสารกัมมันตรังสีต่างๆ
ซ่ึงอาจเกิดโดยธรรมชาติ เช่น จากแร่เรเดียมหรือสารกัมมันตรังสี ซึ่งผลิตจากเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู
เชน่ โคบอลท์-60, ไอโอดีน-131 และทอง-138 กัมมันตรังสี มีอานาจทะลทุ ะลวงสูงกวา่ ถึง 1-12 ล้าน
อเี ล็คตรอนโวลท์

3. อนุภาคเบต ( ?-particle) มีอานาจทะลุทะลวงต่า สามารถรักษาในช้ันตื้นๆ เป็น
มิลลิเมตรเท่านั้น เช่นสตรอนเซ่ียม-90 (Stronitum-90) ฟอสฟอรัส-32(Phosphorus-32) อ๊ิกเตียม
(Yttrium-90) และไอโอดนี -131 เป็นตน้

4. พลังงานทสี่ ูงเกินกว่า 10 ล้านอเิ ลก็ ตรอนโวลต์ ทีเ่ รยี กวา่ อเิ ล็กตรอนบีม (Electron
beam)
วิธีกำรใชร้ งั สรี กั ษำ

รังสที ีน่ ามาใช้รักษาโรคจะมี 2 รูปแบบ คอื
1. External Radiation Therapy (การฉายรงั สีภายนอก)
2. Internal Radiation Therapy (การใส่แร่)
External radiation therapy (กำรฉำยรังสีภำยนอก)
หมายถึง การใช้รังสีรักษาโดยที่ต้นกาเนิดรังสีอยู่ภายนอกร่างกาย ซึ่งการฉายรังสีจะ
ครอบคลุมเน้ือที่ได้กว้างขวางทั้งตัวก้อนมะเร็ง สวนท่ีก้อนมะเร็งลุกลามเข้าอวัยวะข้างเคียงและต่อม
น้าเหลือง (Inguenal nodes) ดงั น้นั จึงสามารถให้ผลทางการควบคมุ โรคได้เป็นอย่างดีนอกจากน้นั ยัง
ไม่มีปัญหาเร่ือง Radiation hazard เพราะรังสีจะถูกควบคุมอยู่เฉพาะในห้องฉายรังสีที่ได้รับการ
ออกแบบก่อสร้างให้ปลอดภัย แต่ปริมาณรังสีจากการฉายจะมีข้อจากัดในเร่ืองความทนได้ต่อรังสีของ
เนือ้ เย่อื ปกติ (Normal tissue tolerance)
เคร่ืองฉายรังสีในปัจจุบันมีหลายแบบ แต่ที่สาคัญคือเครื่อง Super Voltage และ Mega-
Voltage จะใช้เทคนิคการฉายรังสีแบบ Teletherapy จากเคร่ือง Cobalt-60 ซ่ึงให้รังสีแกมมา
(X-rays) นอกจากนั้นก็มีเคร่ือง Superficial และ Deep X-rays ซึ่งนิยมเรียกกันง่ายๆ ว่า
“การฉายแสง”
Internal Radiation therapy (กำรใส่แร่)

หมายถึงการใช้รงั สีรกั ษาโดยท่ีตน้ กาเนิดรังสีอยใู่ นรา่ งกาย แพทยจ์ ะพจิ ารณานาต้นกาเนิด
รังสีซึ่งเป็นสารไอโซโทปฝังเข้าไปในตัวก่อมะเร็งหรอื โพรงของอวัยวะที่เป็นมะเร็งซ่ึงนิยมเรียกกนั ง่ายๆ
วา่ “การใส่แร่ ”

1. Interstitial implantation ได้แก่การฝังแท่งแร่เข้าไปในก้อนมะเร็ง ซึ่งเม่ือได้ปริมาณรังสี
ตามต้องการแล้วจะนาแร่ออก (Nonpermanent implantation) หรืออาจปล่อยท้ิงไว้ในตัวผู้ป่วย
(Permanent implantation) ก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นกับตาแหน่งของอวัยวะที่เป็นมะเร็ง และคุณสมบัติของ
ฟิสิกส์ของแร่ไอโซโทปที่ใช้ แร่ที่ใช้เป็น Permanent implantation จะมีระยะคร่ึงชีวิตส้ัน พลังงาน
ตา่ สามารถทาเป็นเม็ดเล็กได้ และไม่กอ่ ความระคายเคืองหรือรบกวนการทางานของอวยั วะน้ันๆ เช่น