Page 58 - 5590
P. 58
51
(deliberate action) มคี วามสามารถในการเรยี นรู้ วางแผนจดั ระเบียบปฏบิ ัติกิจกรรมเก่ียวกบั ตนเอง
ได้ และบุคคลมีลกั ษณะเป็นองคร์ วมทาหน้าท่ีทัง้ ด้านชวี ภาพ ดา้ นสังคม ด้านการแปลและให้ความ
หมายต่อสญั ลกั ษณต์ ่างๆ และเปน็ ระบบเปิดทาใหบ้ ุคคลมคี วามเปน็ พลวตั รคอื เปลี่ยนแปลงอยเู่ สมอ
สุขภำพ เป็นภาวะท่มี ีความสมบรู ณไ์ มบ่ กพรอ่ ง ผูท้ ่มี สี ขุ ภาพดี คือ คนทมี่ ีโครงสร้างท่สี มบรู ณ์
สามารถทาหนา้ ท่ขี องตนได้ ซึ่งการทาหน้าทน่ี ้นั เป็นการผสมผสานกนั ของทางสรรี ะ จิตใจสมั พนั ธภาพ
ระหว่างบคุ คล และด้านสงั คมโดยไมส่ ามารถแยกจากกันได้ และการท่จี ะมีสุขภาพดนี ้ันบุคคลจะต้องมี
การดูแลตนเองในระดบั ที่เพียงพอและต่อเนอ่ื งจนมผี ลทาใหเ้ กดิ ภาวะสขุ ภาพดี
ส่วนภำวะปกตสิ ขุ หรอื ความผาสุก ( wellbeing ) โดยโอเรม็ ใหค้ วามหมายแยกจากสุขภาพ
ว่าเป็น การรับรู้ถึงความเป็นอยู่ของตนในแต่ละขณะ เป็นการแสดงออกถึงความพึงพอใจ ความยินดี
และมีความสขุ สุขภาพกับความผาสกุ มีความสัมพันธก์ ัน
ส่งิ แวดล้อม หมายถงึ ส่ิงแวดล้อมทางกายภาพ เคมี ชีวภาพ และด้านสงั คมวัฒนธรรม โอเร็ม
เช่ือว่าคนกับเรื่องสิ่งแวดล้อมไม่สามารถแยกออกจากกันได้ และมีอิทธิพลซ่ึงกันและกัน นอกจากน้ี
โอเร็ม ยังกล่าวถึงสิ่งแวดล้อมในแง่ของพัฒนาการ คือสิ่งแวดล้อมท่ีดีจะช่วยจูงใจบุคคล ให้
ตั้งเป้าหมายที่เหมาะสมและปรับพฤติกรรมเพ่ือให้ได้ผลตามที่ต้ังเป้าหมายไว้ การจัดสิ่งแวดล้อมที่
เหมาะสม จะมีส่วนในการพัฒนาความสามารถในการดูแลตนเอง ปัจจัยพื้นฐานตามแนวคิดของโอเร็ม
เปน็ สงิ่ แวดล้อมหนึง่ ที่กาหนดความสามารถในการดแู ลตนเองและความต้องการในการดูแลตนเอง
กำรพยำบำล เป็นบริการการช่วยเหลือบุคคลอื่นให้สามารถดูแลตนเองได้อย่างต่อเนื่องและ
เพียงพอกับความต้องการในการดูแลตนเอง ซึ่งเป้าหมายการพยาบาลคือช่วยให้บุคคลตอบสนองต่อ
ความต้องการการดูแลตนเองในระดับที่เพียงพอและต่อเน่ือง และช่วยเพ่ิมความสามารถในการดูแล
ตนเอง จุดเน้นของกรอบแนวคิดของโอเร็ม : เน้นที่บุคคลคือความสามารถของบุคคลท่ีจะต้องสนอง
ตอ่ ความตอ้ งการในการดแู ลตนเอง
มโนทัศน์หลกั ในทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็มทฤษฎีการพยาบาลของโอเร็ม เป็นทฤษฎีที่มี
ความซบั ซอ้ นประกอบด้วยทฤษฎยี ่อย 3 ทฤษฎี คือ
- ทฤษฎกี ารดแู ลตนเอง ( The Theory of Self - care )
- ทฤษฎีความพรอ่ งในการดูแลตนเอง ( The Theory of Self – care Deficit )
- ทฤษฎรี ะบบการพยาบาล ( The Theory of Nursing System )
1. ทฤษฎกี ำรดแู ลตนเอง (The Theory of Self - care)
ทฤษฎีน้ีจะอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเง่ือนไขต่างๆ ทางด้านพัฒนาการและการปฏิบัติ
หน้าท่ีของบคุ คลกับการดูแลตนเอง โดยอธิบายมโนทัศนส์ าคัญได้แก่ มโนทศั นเ์ กี่ยวกบั การดูแลตนเอง
(Self -care ) มโนทัศน์เกี่ยวกับความสามารถในการดูแลตนเอง (Self –care agency) มโนทัศน์
