Page 50 - แผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ 67-75
P. 50
โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลมะเร็งภูมิภาค ได้โดยไม่เสยี ค่าใช้จ่ายหากพบผลผิดปกตกิ ็จะเข้าสู่ระบบการวินิจฉัย
และรักษาต่อไป การดำเนินงานได้แบง่ ออกเป็นระยะ (phase) ละ 5 ปี ซง่ึ โครงการไดด้ ำเนินมาอยา่ งต่อเน่ืองจนถึง
ปัจจุบันเปน็ phase ท่ี 4 (2563 - 2567) จากการดำเนินโครงการมาอย่างต่อเนื่องยาวนานทำให้ได้คัดกรองในสตรี
กลุ่มเป้าหมายไปแล้วกว่า 21 ล้านคนทั่วประเทศ ส่งผลให้แนวโน้มอุบัติการณ์ลดลงอย่างต่อเนื่อง จากเดิมในปี
พ.ศ. 2543 ที่พบอัตราอุบัติการณ์ผู้ป่วยรายใหม่ 24.7 ต่อแสนประชากร เหลือเป็น 11.1 ต่อแสนประชากร ในปี
พ.ศ. 2561
ในเรื่องวิธีการคัดกรองยังได้มีการเปลี่ยนเทคนิคจากการตรวจด้วย pap smear เป็นการตรวจด้วยวิธี
HPV DNA test ซึ่งเป็นวิธีที่มีความแมน่ ยำมากกวา่ และกลายเป็นการตรวจมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลกแนะนำ
การตรวจด้วยวธิ ี HPV test น้ีไดร้ บั การบรรจเุ ปน็ ชุดสทิ ธิประโยชน์และเริ่มดำเนินการในเดือนเมษายน พ.ศ. 2563
ข้อมูลจากเริ่มโครงการจนถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2566 มีผู้หญิงไทยจำนวน 1,511,443 คน ได้รับการตรวจคัด
กรองด้วยวิธีนี้ นอกจากนี้ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 กระทรวงสาธารณสุขยังมีโครงการนำร่องการเก็บสิ่งส่ง
ตรวจด้วยตนเอง (HPV self-sampling) ซึ่งเป็นการเปิดโอกาสและเพ่ิมการเข้าถึงสำหรับผู้หญิงไทยทีไ่ ม่ยอมมารบั
การตรวจคัดกรองด้วยเหตุผลต่าง ๆ เช่น อาย กลัวเจ็บ ไม่มีเวลา สามารถเก็บตัวอย่างจากช่องคลอดด้วยตนเอง
และประกาศให้เป็นชุดสิทธิประโยชน์ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2565 ซึ่งตั้งแต่เริ่มโครงการจนถึงเดือนมีนาคม
พ.ศ. 2566 มีผหู้ ญงิ ไทยจำนวน 629,268 คน ได้รบั การคดั กรองด้วยวิธนี ี้
ปัจจุบันมีห้องปฏิบัติการตรวจหาเชื้อ HPV เปิดบริการมากกว่า 186 แห่งทั่วประเทศ คณะกรรมการ
การพัฒนาระบบสุขภาพ (Service Plan) สาขาโรคมะเร็งมีการตกลงจะปรับจากการตรวจด้วยวิธี Pap smear
มาใช้วิธี HPV DNA test เป็นหลัก อย่างไรก็ตาม สามารถพิจารณาเลือกใช้การตรวจด้วยวิธี Pap smear และ/
หรือวิธีอื่น ๆ เป็นทางเลือกได้ตามความเหมาะสม ซึ่งในปีนี้มีประชากรกลุ่มเป้าหมายอายุ 30 - 60 ปี จำนวน
1,828,298 คน
2. มะเร็งลำไส้ใหญแ่ ละไส้ตรง
โรคมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงมีแนวโน้มอุบัติการณ์การเกิดโรคสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ข้อมูลทะเบียน
มะเร็งประเทศไทย ปี พ.ศ. 2561 รายงานผ้ปู ว่ ยรายใหมจ่ ำนวน 15,939 คนตอ่ ปี เป็นเพศชาย 8,658 คน และเพศ
หญิง 7,281 คน ด้วยเห็นความสำคัญของปัญหาดังกล่าว กระทรวงสาธารณสุขภายใต้ความร่วมมือกับสำนักงาน
หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จึงได้ผลักดันโครงการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงให้เป็นนโยบาย
ระดับชาติ ประชาชนกลมุ่ เปา้ หมายอายุ 50 - 70 ปี สามารถเข้ารับการตรวจหาเม็ดเลอื ดแดงแฝงในอุจจาระด้วยวิธี
Fecal Immunochemical Test (FIT) ค่า cut off ที่ 100 ng/ml ได้ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหรือ
โรงพยาบาลใกล้บ้านโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หากพบผลผิดปกติก็จะได้รับการวินิจฉัยโรคด้วยการส่องกล้องต่อไป
แผนการปอ้ งกนั และควบคมุ โรคมะเรง็ แหง่ ชาติ พ.ศ. 2567 – 2575 42
