Page 13 - แผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ 67-75
P. 13
องค์กรต่าง ๆ ทั่วโลกตระหนักและเห็นความสำคัญของปัญหาโรคมะเร็งจึงได้ร่วมกันจัดทำแผนการป้องกันและ
ควบคุมโรคมะเร็งระดับชาติ (National Cancer Control Program: NCCP) ขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2524
และแนะนำให้ทุกประเทศจดั ทำแผนตามความเหมาะสมกับบริบทและทรพั ยากรที่มีอยู่ของแตล่ ะประเทศ
ด้วยตระหนักถึงปัญหาและความสำคัญของการแก้ไขปัญหาดังกล่าว สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการ
แพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงได้จัดทำแผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งของ
ประเทศไทยขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2540 ตามมติของคณะรัฐมนตรีในขณะนั้น โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญเพ่ือ
จดั ทำข้อเสนอแนะดา้ นนโยบายและแนวทางการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งของประเทศใหม้ ีความเหมาะสมและ
สอดคล้องกับปัญหาของประเทศสามารถนำไปสู่การปฏิบัติได้จริงตามวิถีชีวิตของประชาชนในแต่ละท้องถ่ิน
โดยแผนนี้จะครอบคลุมในทุกมิติตั้งแต่การป้องกันโรค การค้นหาโรคมะเร็งระยะเริ่มแรก การพัฒนาวิธีการรักษา
ตลอดจนการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ต่อมาในปี พ.ศ. 2556 กระทรวงสาธารณสุขได้มีคำส่ัง
แต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำแผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติขึ้น เพื่อให้มีการทบทวนและปรับปรุง
แผนฉบับเดิมพร้อมทั้งประเมินสถานการณ์และปัจจัยต่าง ๆ เพื่อให้มีความถูกต้องเหมาะสมกับสถานการณ์และ
สอดคล้องกบั สงั คมปจั จุบันมากยิง่ ขนึ้ โดยได้มกี ารจดั ประชุมระดมความคดิ เหน็ ของนักวชิ าการและผเู้ ชีย่ วชาญจาก
หน่วยงานทัง้ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคีเครอื ข่าย และสมาคมวิชาชพี ตา่ ง ๆ ที่เกย่ี วขอ้ ง ทำใหไ้ ดแ้ ผนการป้องกันและ
ควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ พ.ศ. 2556 – 2560 ขึ้น ประกอบด้วย 7 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ การป้องกันการเกิด
โรคมะเร็ง การตรวจหาโรคมะเร็งระยะเร่ิมแรก การรักษาผปู้ ่วยโรคมะเร็ง การดแู ลผ้ปู ่วยแบบประคับประคอง การ
วจิ ยั เพื่อการป้องกันและควบคมุ โรคมะเร็ง และการเสรมิ สรา้ งสมรรถนะองค์กรในการป้องกนั และควบคุมโรคมะเร็ง
ขณะเดียวกันกระทรวงสาธารณสุขได้พัฒนาแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) ภายใต้
หลักการ “เครือข่ายบริการที่ไร้รอยต่อ” (Seamless Heath Service Network) สามารถเชื่อมโยงตั้งแต่ระบบ
บรกิ ารปฐมภูมิจนถงึ ศูนยเ์ ชี่ยวชาญระดบั สูงเข้าด้วยกัน ดำเนนิ การในรูปแบบเครอื ข่ายบรกิ าร แบ่งพ้ืนที่รับผิดชอบ
เป็น 12 เขตสุขภาพ และกรุงเทพมหานคร (เขตสุขภาพที่ 13) มีระบบการส่งต่อภายในเครือข่าย (Referral
Hospital Cascade) เพอื่ ใหป้ ระชาชนเข้าถึงบริการอย่างท่ัวถึง ลดความเหลอื่ มล้ำ โดยมีกรอบในการดำเนินงานท่ี
สำคัญ คือการพัฒนาศักยภาพของสถานบริการแต่ละดับให้เป็นไปตามขีดความสามารถที่กำหนด มีการพัฒนา
ระบบบริการเพื่อรองรับและแก้ไขปัญหาสุขภาพที่สำคัญของประเทศ ซึ่งโรคมะเร็งจัดเป็นหนึ่งในสาขาหลักของ
Service Plan ด้วย กรมการแพทย์ โดยสถาบันมะเร็งแห่งชาติ จึงได้นำแผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็ง
ระดับชาติลงสู่การปฏิบัติใน Service plan สาขาโรคมะเร็ง และมีการจัดทำนิยามตัวชี้วัด Service plan สาขา
โรคมะเร็ง เพื่อให้มีความชัดเจน เข้าใจตรงกัน สามารถใช้เป็นเครื่องมือหรือแนวทางในการจัดเก็บข้อมูล
แผนการป้องกนั และควบคุมโรคมะเรง็ แหง่ ชาติ พ.ศ. 2567 – 2575 5
