Page 121 - แผนการป้องกันและควบคุมโรคมะเร็งแห่งชาติ 67-75
P. 121
ยุทธศาสตรท์ ่ี 5
ยุทธศาสตรด์ ้านสารสนเทศโรคมะเร็ง
(Cancer Informatics)
หลกั การและเหตผุ ล
สารสนเทศโรคมะเร็งเป็นหัวใจสำคัญในการบริหารวางแผนป้องกัน ควบคุมและรักษาโรคมะเร็งของ
ประเทศใช้ในการบริหารบุคลากร งบประมาณ และครุภัณฑ์ต่าง ๆ เพื่อให้การจัดระบบการบริการมีประสิทธิภาพ
มากข้นึ ประชาชนสามารถเข้าถึงได้อยา่ งสะดวกรวดเร็ว มเี ครือขา่ ยบรกิ ารครอบคลุมทกุ พื้นท่อี ย่างเหมาะสม สร้าง
ความเท่าเทียมกันภายใต้หลักความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข นอกจากนี้ยังใช้ในการกำกับคุณภาพ
มาตรฐานและประสิทธิภาพการบริการ ปัจจุบันมีหลายหน่วยงานจัดเก็บข้อมูลโรคมะเร็งในมิติที่แตกต่างกันตาม
ภารกิจ เช่น กองทุนประกันสุขภาพแห่งชาติ กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวง
สาธารณสุข กรมควบคุมโรค โรงพยาบาลสงั กัดทบวงมหาวิทยาลยั โดยมีหน่วยงานหลักท่จี ัดทำทะเบียนมะเร็งของ
ประเทศ คือ สถาบันมะเร็งแห่งชาติทำหน้าที่รวบรวมข้อมูล อย่างไรก็ตามข้อมูลเหล่าน้ีมีการเชื่อมโยงกันบางส่วน
เท่านั้นทำให้เกิดความซ้ำซ้อนในการบันทึกข้อมูลหลายระบบ และไม่สามารถเห็นภาพรวมของข้อมูลได้
ทั้งหมด ตัวอย่างเช่น ข้อมูลการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก การทำงานบนฐานข้อมูลที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย การ
คัดเลือกกลุม่ เด็กผูห้ ญิงท่ีควรได้รับการฉีดวัคซีนป้องกนั โรคจากฐานขอ้ มูลทะเบียนราษฎรในแต่ละพื้นที่เขา้ บรกิ าร
ให้ครบไม่ฉีดวัคซีนซ้ำบันทึกในฐานข้อมูลวัคซีนพื้นฐานของประเทศ ต่อมาเมื่อสตรีกลุ่มเสี่ยงอายุ 35–60 ปี ต้อง
ได้รับการคัดกรองด้วยการตรวจหาเชื้อไวรัส HPV ซึ่งทำทุก 5 ปี จำเป็นต้องมีระบบบันทกึ ที่ทำให้ทราบว่าสตรีคน
ใดยังไม่ได้รับการตรวจ หรือตรวจนานเกิน 5 ปี แล้วจะต้องตรวจซ้ำ ซึ่งฐานข้อมูลนี้จะคัดแยกกลุ่มปกติ และกลุ่ม
ติดเชื้อที่ต้องเข้ารับการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม ปัจจุบันใช้ฐานข้อมูลของกองทุนประกันสุขภาพแห่งชาติ จากการ
ติดตามการตรวจพบว่าประชาชนเข้ารับการคัดกรองพบผลผิดปกติจำนวนมากต้องได้รับการตรวจเพิ่มเติมด้วย
วิธี Colposcopy และตัดชิ้นเนื้อส่งตรวจทางพยาธิวิทยา แต่ข้อมูลในฐานการคัดกรองพบว่า ผู้มีผลผิดปกติได้รับ
การตรวจ Colposcopy น้อยกว่าร้อยละ 50 เนื่องจากการเชื่อมโยงฐานข้อมูลไม่สมบูรณ์ทำให้ฝ่ายที่ทำการตรวจ
วินิจฉัยไม่ทราบกลุ่มเป้าหมายแรกจากการคัดกรองที่ทำมาก่อน เมื่อระบบไม่เชื่อมกันจึงเกิดเป็นภาระของ
เจ้าหน้าที่ในการบันทึกข้อมูลซ้ำ ภาพสิ่งนี้เกิดขึ้นในระยะต่อ ๆ มาเช่นกัน ผลคือผู้ที่ได้รับผลการวินิจฉัยว่าเป็น
มะเร็งไม่ได้รับการรักษาในเวลาท่ีเหมาะสมจากการที่ไม่มีข้อมูลส่งไปยังฝ่ายผู้รกั ษา สำหรับตัวอยา่ งนี้เปน็ การมอง
ภาพเฉพาะผู้ป่วยเพียงรายเดียว หากขยายปัญหาออกไปจะเห็นว่าการทราบจำนวนผู้ป่วยโรคมะเร็งราย
ใหม่ สามารถนำไปใช้ในการจัดระบบบริการในแต่ละชว่ งข้อมูลต่าง ๆ มคี วามสำคัญต่อการบริหารทรัพยากรบุคคล
แผนการป้องกนั และควบคุมโรคมะเรง็ แห่งชาติ พ.ศ. 2567 – 2575 113
