| มะเร็งปากมดลูกเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของสตรีทั่วโลก และประเทศไทย โดยเป็นมะเร็งที่สามารถ ป้องกันได้ด้วยการฉีดวัคซีน และสามารถตรวจคัดกรองได้ตั้งแต่ระยะเริ่มแรก ทั้งนี้ สามารถค้นหาความผิดปกติ
ก่อนการเป็นมะเร็งปากมดลูก ได้จากการตรวจคัดกรองตามแนวทางเวชปฏิบัติของไทย โดยสถาบันมะเร็งแห่งชาติและ
ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย
|
| สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง มากกว่าร้อยละ 90 ของผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกเกิดจากการติดเชื้อ Human Papillomavirus (HPV) โดยเฉพาะสายพันธุ์ 16 และ18 ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง (High-Risk HPV) ไวรัสชนิดนี้ติดต่อผ่านการ
มีเพศสัมพันธ์ และการติดเชื้อส่วนใหญ่จะสามารถหายได้เอง โดยการกำจัดเชื้อด้วยระบบภูมิคุ้มกัน แต่ในบางรายเชื้อ
อาจคงอยู่เป็นเวลานาน ส่งผลให้เซลล์บริเวณปากมดลูกค่อย ๆ พัฒนากลายเป็นเซลล์ผิดปกติ และเป็นมะเร็งในที่สุด
|
| ปัจจัยที่ทำให้โอกาสติดเชื้อ HPV และการเกิดมะเร็งเพิ่มขึ้น ได้แก่ การมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อยหรือ
การมีคู่นอนหลายราย การสูบบุหรี่ การมีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ติดเชื้อเอชไอวี และผู้ที่เคยมีประวัติตรวจพบรอยโรคระยะก่อนเป็นมะเร็งปากมดลูก
|
| แนวทางป้องกันตามองค์การอนามัยโลก (WHO) เพื่อบรรลุเป้าหมาย “กำจัดมะเร็งปากมดลูกในระดับประชากร” แนะนำ 3 เป้าหมายหลัก (WHO 90-70-90 targets) ได้แก่ การฉีดวัคซีน HPV ให้ครอบคลุม ร้อยละ 90 ของเด็กหญิงอายุ 9–15 ปี การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกสตรีกลุ่มเสี่ยงให้ครอบคลุม ร้อยละ 70 และการให้บริการดูแลรักษาผู้ที่มีรอยโรคผิดปกติให้ครอบคลุม ร้อยละ 90 |
| วัคซีน HPV ชนิด 4 หรือ 9 สายพันธุ์ ช่วยป้องกันการติดเชื้อไวรัส HPV สายพันธุ์ 16/18 ได้มากกว่าร้อยละ 90 กลุ่มเป้าหมายหลักที่แนะนำให้ฉีดวัคซีนได้แก่สตรีช่วงอายุ 9-26 ปี โดยประเทศไทยได้บรรจุวัคซีน HPV ชนิด 9 สายพันธุ์ จำนวน 1 เข็ม ให้เด็กหญิงอายุ 11–12 ปี ตามสิทธิประโยชน์ ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ซึ่งช่วยลดอุบัติการณ์มะเร็งปากมดลูกในอนาคตได้อย่างมีนัยสำคัญ กลุ่มเป้าหมายอื่นได้แก่สตรีอายุมากกว่า 26 ปี หรือสตรีที่มีเพศสัมพันธ์แล้ว ให้พิจารณาเป็นรายๆไปโดยตัดสินใจร่วมกันหลังจากให้ข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HPV และประโยชน์ของการฉีดวัคซีน |
| สำหรับแนวทางการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกของประเทศไทย แนะนำให้สตรีไทย อายุ 25 ปี หรืออายุต่ำกว่า 25 ปีที่มีความเสี่ยงสูง เช่น มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย มีคู่นอนหลายคน ติดเชื้อเอชไอวี หรือเป็นโรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ เป็นต้น สามารถเข้ารับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกได้ นอกจากนี้ ยังมีชุดสิทธิประโยชน์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ที่ให้สตรีที่อายุ 30-59 ปี หรือสตรีอายุ 15-29 ปีที่มีความเสี่ยงสูง สามารถเข้ารับ
การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกได้ฟรีด้วยวิธี HPV DNA Test ที่สถานพยาบาลใกล้บ้านได้ฟรีตามเงื่อนไขที่กำหนด
|
| หากท่านมีข้อสงสัยหรือต้องการหาความรู้ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้จากสถาบันมะเร็งแห่งชาติ ผ่านทาง Facebook : สถาบันมะเร็งแห่งชาติ National Cancer Institute และ Line : NCI รู้สู้มะเร็ง |
ข้อมูลจาก นายแพทย์ปัญจวิชญ์ ปทุมานุสรณ์
แพทย์เฉพาะทางด้านเวชกรรม สาขามะเร็งวิทยานรีเวช
สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
มกราคม 2569
|
| |
 |
